De energietransitie brengt juridische vragen mee voor ondernemers, agrariërs, vastgoedeigenaren en projectontwikkelaars. Welke toestemming is nodig voor een zonnepark, energiehub, windturbine, batterij of installatie voor warmte- en koudeopslag (WKO)? Wat betekent netcongestie voor een project? En welke verplichtingen gelden voor energiebesparing? De advocaten van Schenkeveld Advocaten helpen u om de publiekrechtelijke en contractuele gevolgen in samenhang te beoordelen.

Energierecht gaat over de regels en afspraken rond de opwekking, opslag, besparing, levering en infrastructuur van energie. Het raakt onder meer de Omgevingswet, vergunningen, netaansluitingen, subsidieregelingen, grondgebruik en overeenkomsten.

Juridisch advies over energieprojecten 

Een energieproject vraagt om meer dan alleen een technische oplossing. De locatie, het omgevingsplan, eventuele vergunning- en meldplichten, de beschikbare netcapaciteit en afspraken met betrokken partijen beïnvloeden wat mogelijk is en wanneer het project kan worden uitgevoerd. Wij adviseren over de juridische aandachtspunten en staan cliënten bij in overleg met overheden en andere betrokkenen, en waar nodig in bezwaar-, beroeps- of contractuele procedures.

Bij vraagstukken over energie werken wij waar nodig samen met onze specialisten in het agrarisch recht, vastgoedrecht, ondernemingsrecht en overheidsrecht.

Vergunningen voor duurzame energie en energieopslag

Wilt u een zonnepark, energiehub, windturbine, batterij, laadvoorziening of WKO-installatie realiseren? Dan moet per project worden beoordeeld welke regels op de locatie gelden en of een omgevingsvergunning, melding of andere toestemming nodig is. Ook natuur, milieu, veiligheid, landschappelijke inpassing en provinciale of gemeentelijke regels spelen een rol. Niet ieder project doorloopt dezelfde procedure.

Voor projecten die niet passen binnen het omgevingsplan, kan een wijziging van het omgevingsplan of een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit aan de orde zijn. Bij die vergunningverlening speelt onder meer de evenwichtige toedeling van functies aan locaties een rol. Een tijdige beoordeling van de ruimtelijke en juridische randvoorwaarden helpt om knelpunten in de planvorming zichtbaar te maken.

Netcongestie en transportcapaciteit

Beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet kan de aansluiting of het gebruik van transportcapaciteit vertragen. Dat kan gevolgen hebben voor bedrijfsuitbreiding, elektrificatie, woningbouw, bedrijventerreinen en nieuwe energieprojecten. Een verleende omgevingsvergunning betekent op zichzelf niet dat een netaansluiting of voldoende transportcapaciteit beschikbaar is. Dit kan gevolgen hebben voor de uitvoerbaarheid van uw project en vergunning.

Wij beoordelen de juridische positie van betrokken partijen, de bestaande afspraken met de netbeheerder en de gevolgen van vertraging voor vergunningen, contracten en projectplanning. Mogelijke technische of contractuele alternatieven, zoals een andere fasering of flexibiliteit in het energiegebruik, vragen steeds om een beoordeling van de concrete situatie.

Energiebesparing: welke verplichtingen gelden voor uw bedrijf?

Voor energiebesparing is niet alleen het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) van belang. Voor gebouwgebonden maatregelen kan ook het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) gelden. Het Bal bevat de regels voor milieubelastende activiteiten. Het Bbl bevat onder meer regels voor maatregelen van de gebruiksfuncties van gebouwen. De verplichting ziet, voor zover de regeling van toepassing is, niet uitsluitend op energiebesparing: ook bepaalde maatregelen voor hernieuwbare energie en het vervangen van een energiedrager kunnen eronder vallen. De terugverdientijd bedraagt volgens de betreffende bepalingen ten hoogste vijf jaar (Bal, artikel 5.15; Bbl, artikel 3.84).

Een belangrijk aanknopingspunt is het jaarlijkse energiegebruik. De betrokken bepalingen kennen een uitzondering wanneer het gebruik lager is dan 50.000 kWh elektriciteit én lager is dan 25.000 m³ aardgasequivalenten. Of de verplichting daadwerkelijk geldt, hangt daarnaast af van de activiteit of gebruiksfunctie en de overige toepassingsvoorwaarden en uitzonderingen (Bal, artikel 5.15; Bbl, artikel 3.84).

Wie onder de toepasselijke regels valt, kan ook gegevens moeten verstrekken over de getroffen maatregelen. Voor bepaalde grootverbruikers geldt bovendien een onderzoeksplicht. De rapportageverplichtingen zijn geregeld in het Bal en het Bbl; de onderzoeksplicht voor het betreffende energiegebruik van milieubelastende activiteiten staat in het Bal (Bal, artikelen 5.15a en 5.15b; Bbl, artikel 3.84a). Bij de beoordeling kunnen de erkende maatregelenlijsten en de specifieke omstandigheden van het bedrijf of gebouw relevant zijn.

Toezicht, handhaving en maatwerk

Voldoet een bedrijf niet aan een toepasselijke energiebesparings- of rapportageverplichting, dan kan het bevoegd gezag handhavend optreden. Welke maatregel passend en mogelijk is, hangt af van de overtreding en de toepasselijke regels. Een last onder dwangsom kan daarbij aan de orde zijn. Ook de vraag of maatwerk mogelijk is, vergt een beoordeling van de situatie.

Heeft u een aankondiging van een controle, een voornemen tot handhaving of een handhavingsbesluit ontvangen? Dan beoordelen wij welke verplichting volgens het bevoegd gezag is geschonden, of die verplichting in uw situatie geldt en welke reactie of procedure aangewezen is.

Energieprojecten op agrarische grond

Bij een zonnepark, energiehub, windturbine, batterij of andere energievoorziening op agrarische grond komen publiekrechtelijke en privaatrechtelijke vragen samen. Denk aan het omgevingsplan, provinciale regels, natuur- en landschapsbelangen, de netaansluiting en het bestaande agrarische gebruik. Daarnaast moeten grondeigenaar en initiatiefnemer afspraken maken over toegang, aanleg, exploitatie, onderhoud, aansprakelijkheid en het einde van het project.

Afhankelijk van de gekozen constructie kunnen huur, erfpacht of een opstalrecht een rol spelen. Wij helpen bij het beoordelen en vastleggen van die afspraken en bij procedures over de benodigde besluiten.

Klimaat, water en bodem in de fysieke leefomgeving

De energietransitie staat niet los van andere keuzes voor de fysieke leefomgeving. Plannen voor energieopwekking of bedrijfsuitbreiding lopen samen met belangen op het gebied van natuur, water, bodem en ruimtelijke kwaliteit. Omgevingsvisies, programma’s, het omgevingsplan en provinciale regels kunnen van invloed zijn op de locatie en uitvoerbaarheid van een project. Wij brengen de relevante besluiten en belangen in kaart en adviseren over de juridische mogelijkheden.

Wat kunnen onze advocaten voor u betekenen?

Wij kunnen u onder meer bijstaan bij:

  • het beoordelen van vergunningen, meldingen en andere toestemmingen voor energieprojecten;
  • vraagstukken rond netcongestie, aansluiting, transportcapaciteit en bestaande afspraken;
  • de energiebesparingsplicht, informatieplicht, onderzoeksplicht en handhaving;
  • het beoordelen van de voorwaarden van toepasselijke subsidieregelingen en besluiten daarover;
  • overeenkomsten over grondgebruik, opstal, exploitatie, energieafname en WKO;
  • participatie en overleg met omwonenden en overheden;
  • bezwaar, beroep en contractuele geschillen.

Wilt u weten welke regels of afspraken voor uw situatie bepalend zijn? Neem contact op met onze advocaten.

Contact

Heeft u een vraag over energiebesparing, een energieproject of netcongestie? Neem contact op met onze advocaten energierecht.

De meest gestelde vragen

Gerelateerde artikelen