Op dit moment zijn wet- en regelgeving complex en onduidelijk, en verlopen procedures traag. Als gevolg daarvan heerst er al een aantal jaar veel onzekerheid in de melkveehouderij.
Bent u melkveehouder en heeft u vragen over uw fosfaatrechten, de overdracht, koop, lease of verdeling van fosfaatrechten? Of bent u geconfronteerd met een bestuurlijke boete? Dan is het van groot belang om tijdig juridisch advies in te winnen over de (on)mogelijkheden, termijnen en procedures.

“Als u fosfaatrechten overdraagt is het belangrijk dat u na de overdracht zelf voldoende rechten overhoudt.”
Fosfaatregelgeving
Vanaf 2014 zijn, ter voorkoming van verontreiniging bodem- en oppervlaktewater, zowel door de Rijksoverheid als door de melkveesector zelf verschillende maatregelen genomen om de fosfaatproductie onder het sectorplafond te houden.
In dat kader heeft het kabinet op 2 juli 2015 aangekondigd dat binnen de melkveehouderij een stelsel van fosfaatrechten zou worden geïntroduceerd. In dit stelsel is voor elk melkveebedrijf de maximaal in een kalenderjaar te produceren hoeveelheid fosfaat vastgesteld, uitgedrukt in fosfaatrechten. Het aantal fosfaatrechten van een melkveehouder is daarbij gebaseerd op het aantal stuks melkvee van de betreffende melkveehouder op de peildatum, 2 juli 2015.
Als een melkveebedrijf meer fosfaat produceert dan het aantal toegekende fosfaatrechten, riskeert het een boete van de overheid. Deze boete bedraagt € 11,- per kilogram fosfaat. Tegen deze boete staat bezwaar open bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Daarna staat er nog beroep open bij de bestuursrechter.
Fosfaatrechten overdragen
Fosfaatrechten mogen worden overgedragen naar een andere landbouwer, maar dan worden de fosfaatrechten in principe wel met 10%, en sinds kort zelfs (tijdelijk) met 20%, afgeroomd. De verkrijger ontvangt dan dus slechts 80% van de rechten. Als u fosfaatrechten overdraagt is het belangrijk dat u na de overdracht zelf voldoende rechten overhoudt. Daarom kunt u ervoor kiezen ook afspraken te maken over hoeveel rechten de verwerver in het jaar van de overdracht mag gebruiken. Dit noemen we benutting.
Fosfaatrechten verleasen
Het verleasen van fosfaatrechten is ook mogelijk. De vervreemder draagt de rechten dan eerst over aan de verkrijger. Deze overdracht wordt met 20% afgeroomd, behalve als er een uitzondering van toepassing is. De verwerver draagt vervolgens de fosfaatrechten weer over de oorspronkelijke vervreemder. Als deze tweede overdracht in hetzelfde kalenderjaar wordt gemeld bij de RVO wordt deze niet met 20% afgeroomd.
Juridisch advies over fosfaatrechten
De experts agrarisch recht van Schenkeveld Advocaten kennen uw sector van binnenuit, hebben jarenlange ervaring en veel expertise op het gebied van fosfaatrechten.
U kunt bij Schenkeveld Advocaten terecht voor advies over fosfaatrechten:
- Wij helpen u graag om te bepalen of u genoeg fosfaatrechten heeft om de productie van fosfaat uit dierlijke mest op uw bedrijf te kunnen verantwoorden, en kunnen u helpen bij uw gecombineerde opgave. Wellicht overweegt u een melkveebedrijf op te starten of over te nemen. Ook dan kunnen wij u adviseren over de benodigde fosfaatrechten. Zo nodig staan wij u bij in een bezwaar- of beroepsprocedure tegen beschikkingen van de RVO, waaronder een boete.
- Ook als u fosfaatrechten bent kwijtgeraakt door een herbeschikking van de overheid kunnen wij u bijstaan. Wij helpen u in kaart te brengen of u nog actie kunt ondernemen tegen het verlies van fosfaatrechten, bijvoorbeeld omdat de herbeschikking van de fosfaatrechten door de overheid onrechtmatig is. Dit komt regelmatig voor in gevallen waarin fosfaatrechten zijn afgenomen voor jongvee.
- Als u meent recht te hebben op de fosfaatrechten van een andere boer, of als een andere partij aanspraak maakt op (een deel van) uw fosfaatrechten, bijvoorbeeld in het geval van pacht, kunt u bij Schenkeveld Advocaten terecht. Wij brengen graag voor u in kaart waar u recht op hebt en kunnen u helpen de fosfaatrechten van een andere partij te claimen. In het omgekeerde geval kunnen we namens u verweer voeren.
- Het verleasen van fosfaatrechten verdient soms de voorkeur boven het verkopen ervan, aangezien u bij lease de rechten (gedeeltelijk) in dat jaar kunt blijven gebruiken en de overdracht niet twee keer wordt afgeroomd. Schenkeveld adviseert u graag over de koop, verkoop en het verleasen van fosfaatrechten. Wij stellen ook graag de noodzakelijke koop- of leaseovereenkomst voor u op.
- Ook bij een bedrijfsoverdracht of een toe- of uittreding tot een B.V., maatschap, V.O.F. of C.V. vindt er in veel gevallen een afroming van fosfaatrechten plaats. En bij een uittreding als vennootschap of bij beëindiging van het bedrijf komt het regelmatig voor dat fosfaatrechten moeten worden verdeeld. De advocaten van Schenkeveld adviseren u daar graag over.
Vragen?
Heeft u een vraag over de fosfaatrechten? Of een ander onderwerp binnen het agrarisch recht? Neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op.
De meest gestelde vragen
Wanneer heeft u recht op fosfaatrechten na beëindiging van pacht?
Bij beëindiging van een pachtverhouding kan discussie ontstaan over de vraag aan wie de fosfaatrechten toekomen. Uitgangspunt is dat fosfaatrechten verbonden zijn aan het bedrijf van de melkveehouder. Onder omstandigheden kan de verpachter echter aanspraak maken op een deel van de waarde van de fosfaatrechten. Dit hangt af van de specifieke feiten, de pachtovereenkomst en de geldende rechtspraak.
Hoe wordt het aantal fosfaatrechten vastgesteld?
Het aantal fosfaatrechten wordt vastgesteld op basis van het aantal melk- en kalfkoeien dat op de wettelijke peildatum op het bedrijf aanwezig was. Daarbij past de overheid wettelijke correcties en eventuele kortingen toe. De toegekende hoeveelheid bepaalt hoeveel fosfaat een melkveebedrijf jaarlijks mag produceren.
Wat zijn fosfaatrechten en hoe werkt handel erin?
Fosfaatrechten geven melkveehouders het recht om een bepaalde hoeveelheid fosfaat te produceren. Deze rechten zijn verhandelbaar en kunnen worden gekocht, verkocht of in bepaalde gevallen worden geleased. Overdracht moet worden geregistreerd bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Gerelateerde artikelen
-
Gemeente mag grondverkoop niet toeschrijven naar gewenste koper
Lees volledige bericht: Gemeente mag grondverkoop niet toeschrijven naar gewenste koperInleiding De gemeente Dronten wil een perceel grond verkopen van 9.000 m² voor het uitbreiden van de vestiging van arbeidsmigranten, aan de volgens haar enige serieuze gegadigde. Door de verkoop voldoet de gemeente ook aan een ander beleidsdoel, namelijk het verminderen van studentenhuisvesting in Dronten-Noord. De beoogde koper is eigenaar van zeventien studentenwoningen. In ruil…
-
Medische omstandigheden leggen gewicht in de schaal bij handhaving
Lees volledige bericht: Medische omstandigheden leggen gewicht in de schaal bij handhavingDe tussenuitspraak die de Afdeling vandaag heeft gedaan, is interessant. Zonder vergunning zijn drie balkons gemaakt aan een woning in Den Haag. De eerder daarvoor aangevraagde vergunning is onherroepelijk geweigerd. Het college van de gemeente Den Haag besluit vervolgens om daartegen handhavend op te treden. In beroep bij de rechtbank Den Haag blijft de beslissing…
-
Kansspel alert
Lees volledige bericht: Kansspel alertOp 3 juli 2026 oordeelde de Hoge Raad dat de overeenkomsten van spelers met uitbaters van illegale gok/kansspel websites niet nietig of vernietigbaar zijn (ECLI:NL:HR:026:1159). Er was discussie over de vraag of deze overeenkomsten nietig of vernietigbaar waren op basis van artikel 3:40 BW, omdat de overeenkomsten volgens sommigen in strijd waren met de goede…


