Pachtrecht

Het pachtrecht is een complex specialisme binnen het agrarisch recht. De regels rondom pacht zijn technisch ingewikkeld, de belangen meestal groot en de termijnen vrij kort. Als u de regels niet goed naleeft of een vergissing maakt kan dat grote (financiële) gevolgen hebben. 

Wat is een pachtovereenkomst? 

De pachtovereenkomst lijkt op het eerste gezicht een soort huurovereenkomst, maar heeft eigen kenmerken die pacht onderscheiden van huur. Op grond van artikel 7:311 van het Burgerlijk Wetboek is er sprake van pacht of een pachtovereenkomst als: 

• een onroerende zaak of een gedeelte daarvan, zoals een hoeve of een stuk land, door een partij in gebruik wordt verstrekt aan een andere partij 
• ter uitoefening van bedrijfsmatige landbouw en 
• waarvoor een tegenprestatie wordt geleverd 

Iedere overeenkomst die aan deze voorwaarden voldoet geldt als een pachtovereenkomst, ongeacht wat de benaming van de overeenkomst is en wat u daarover met de andere partij heeft afgesproken. Als de inhoud van de overeenkomst voldoet aan de wettelijke definitie is er sprake van een pachtovereenkomst, waarop de wettelijke pachtregeling van toepassing is. Dit regime kent veel regels van dwingend recht. Dat betekent dat u in de overeenkomst op verschillende onderdelen niet van de wet mag afwijken. 

Welke soorten pachtovereenkomst zijn er? 

Er zijn twee veelvoorkomende pachtovereenkomsten: 

1. De reguliere pachtovereenkomst 

De reguliere pachtovereenkomst kan worden aangegaan voor land, hoeves, agrarische woningen en losse agrarische bedrijfsgebouwen. De duur van een reguliere pachtovereenkomst voor land en losse gebouwen is zes jaar. Voor hoeves is dat twaalf jaar. Hierna wordt automatisch met dezelfde termijn verlengd, behalve als de overeenkomst op tijd en volgens de regels wordt opgezegd. U mag onder voorwaarden van deze termijnen afwijken, maar een overeenkomst voor onbepaalde tijd is niet mogelijk. De prijzen binnen een reguliere pachtovereenkomst moeten voldoen aan het Pachtprijzenbesluit. 

2. Geliberaliseerde pacht 

Geliberaliseerde pacht is alleen mogelijk bij de verpachting van land. Bij geliberaliseerde pacht moet u de overeenkomst laten toetsen door de Grondkamer. Bij geliberaliseerde pacht zijn de regels flexibeler dan bij reguliere pacht. Zo kunt u bij geliberaliseerde pacht zelf de looptijd bepalen en wordt er niet automatisch verlengd. Bij een looptijd van maximaal zes jaar kunt ook zelf de pachtprijs bepalen. Bij een langere looptijd toetst de Grondkamer ook de pachtprijs. 

Naast deze twee veelvoorkomende pachtovereenkomsten bestaat er ook teeltpacht. Daarbij kunnen partijen een pachtovereenkomst aangaan voor één- of tweejarige teelten. 

Pachtprijzen 2023 

Op 1 juli 2023 zijn de nieuwe pachtnormen 2023 van toepassing. 

Hoe een pachtovereenkomst te beëindigen? 

Pachters genieten in de pachtregeling, met name bij reguliere pacht, extra bescherming. Dat is logisch, een boer is voor zijn inkomen afhankelijk van de gepachte grond en kan zijn bedrijf bovendien niet zomaar oppakken om zich elders te vestigen. Beschermingsbepalingen gaan daarom niet alleen over de duur van de overeenkomst, pachtprijzen en overdrachtsregelingen (indeplaatsstelling), maar ook over de beëindiging van een pachtovereenkomst. Een pachter heeft namelijk opzegbescherming. 

Opzeggen pachtovereenkomst 

Dit houdt in dat een reguliere pachtovereenkomst alleen kan worden opgezegd als de overeenkomst is goedgekeurd door de Grondkamer. Bovendien kan niet tussentijds worden opgezegd, maar alleen tegen de einddatum van de overeenkomst. De opzegtermijn is minimaal één jaar. Als de verpachter de overeenkomst opzegt, moet hij daarbij een of meer van de in de wet genoemde redenen vermelden. Doet hij dat niet? Dan is de opzegging nietig. 

Na een opzegging door de verpachter heeft de pachter zes weken om zich daartegen te verzetten. Hij moet daarvoor dan wel redenen opgeven. De pachtovereenkomst blijft dan van kracht tot de rechter definitief heeft beslist over de einddatum. 

Wordt er helemaal niet opgezegd? Dan wordt de overeenkomst automatisch met zes of twaalf jaar verlengd. 

Juridisch advies over pachtrecht 

Bent u pachter of verpachter? Of staat u op het punt een pachtovereenkomst te sluiten? Dan is het van belang dat u goed zich goed laat voorlichten over uw rechten en plichten voordat u de pachtovereenkomst sluit, verlengt of juist beëindigt. Zoals gezegd is het pachtrecht ingewikkeld. Een vergissing is snel gemaakt, met alle gevolgen van dien. 

U kunt bij Schenkeveld Advocaten terecht voor advies over: 

• pachtovereenkomsten en pachtwijzigingsovereenkomsten 
• verlengingsprocedures 
• indeplaatsstelling 
• voorkeursrecht van de pachter en het pachtersvoordeel 
• de beëindiging van pachtovereenkomsten 
• verpachting binnen een maatschap 
• verpachting door een niet eigenaar 
• procedures bij Grond- en pachtkamers 

Advocaten pachtrecht met Noord-Hollandse nuchterheid 

Met Schenkeveld Advocaten hebt u pachtexperts aan uw zijde die altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen in wet, rechtspraak en praktijk. Zoekt u een advocaat die het boerenbedrijf werkelijk doorgrondt? Die weet waar u tegenaan loopt als agrarische pachter of verpachter? Dan kunt u voor helder juridisch advies op maat rekenen op de Noord-Hollandse nuchterheid van Schenkeveld Advocaten. 

Vragen? 

Heeft u een vraag over pacht? Onze pachtexperts hebben het antwoord. Neem dus gerust vrijblijvend contact met ons op. Dat kan door te bellen met 072 514 46 66. U kunt ook het contactformulier invullen. 

De meest gestelde vragen