Wat is een pachtovereenkomst?
De pachtovereenkomst lijkt op het eerste gezicht een soort huurovereenkomst, maar heeft eigen kenmerken die pacht onderscheiden van huur. Op grond van artikel 7:311 van het Burgerlijk Wetboek is er sprake van pacht of een pachtovereenkomst als:
- een onroerende zaak of een gedeelte daarvan, zoals een hoeve of een stuk land, door een partij in gebruik wordt verstrekt aan een andere partij
- ter uitoefening van bedrijfsmatige landbouw en
- waarvoor een tegenprestatie wordt geleverd
Iedere overeenkomst die aan deze voorwaarden voldoet geldt als een pachtovereenkomst, ongeacht wat de benaming van de overeenkomst is en wat u daarover met de andere partij heeft afgesproken. Als de inhoud van de overeenkomst voldoet aan de wettelijke definitie is er sprake van een pachtovereenkomst, waarop de wettelijke pachtregeling van toepassing is. Dit regime kent veel regels van dwingend recht. Dat betekent dat u in de overeenkomst op verschillende onderdelen niet van de wet mag afwijken.

“Iedere overeenkomst die aan de voorwaarden voldoet geldt als een pachtovereenkomst, ongeacht wat de benaming van de overeenkomst is en wat u daarover met de andere partij heeft afgesproken.”
Welke soorten pachtovereenkomst zijn er?
Er zijn twee veelvoorkomende pachtovereenkomsten:
1. De reguliere pachtovereenkomst
De reguliere pachtovereenkomst kan worden aangegaan voor land, hoeves, agrarische woningen en losse agrarische bedrijfsgebouwen. De duur van een reguliere pachtovereenkomst voor land en losse gebouwen is zes jaar. Voor hoeves is dat twaalf jaar. Hierna wordt automatisch met dezelfde termijn verlengd, behalve als de overeenkomst op tijd en volgens de regels wordt opgezegd. U mag onder voorwaarden van deze termijnen afwijken, maar een overeenkomst voor onbepaalde tijd is niet mogelijk. De prijzen binnen een reguliere pachtovereenkomst moeten voldoen aan het Pachtprijzenbesluit.
2. Geliberaliseerde pacht
Geliberaliseerde pacht is alleen mogelijk bij de verpachting van land. Bij geliberaliseerde pacht moet u de overeenkomst laten toetsen door de Grondkamer. Bij geliberaliseerde pacht zijn de regels flexibeler dan bij reguliere pacht. Zo kunt u bij geliberaliseerde pacht zelf de looptijd bepalen en wordt er niet automatisch verlengd. Bij een looptijd van maximaal zes jaar kunt ook zelf de pachtprijs bepalen. Bij een langere looptijd toetst de Grondkamer ook de pachtprijs.
Naast deze twee veelvoorkomende pachtovereenkomsten bestaat er ook teeltpacht. Daarbij kunnen partijen een pachtovereenkomst aangaan voor één- of tweejarige teelten.
Pachtprijzen 2023
Op 1 juli 2023 zijn de nieuwe pachtnormen 2023 van toepassing.
Hoe een pachtovereenkomst te beëindigen?
Pachters genieten in de pachtregeling, met name bij reguliere pacht, extra bescherming. Dat is logisch, een boer is voor zijn inkomen afhankelijk van de gepachte grond en kan zijn bedrijf bovendien niet zomaar oppakken om zich elders te vestigen. Beschermingsbepalingen gaan daarom niet alleen over de duur van de overeenkomst, pachtprijzen en overdrachtsregelingen (indeplaatsstelling), maar ook over de beëindiging van een pachtovereenkomst. Een pachter heeft namelijk opzegbescherming.
Opzeggen pachtovereenkomst
Dit houdt in dat een reguliere pachtovereenkomst alleen kan worden opgezegd als de overeenkomst is goedgekeurd door de Grondkamer. Bovendien kan niet tussentijds worden opgezegd, maar alleen tegen de einddatum van de overeenkomst. De opzegtermijn is minimaal één jaar. Als de verpachter de overeenkomst opzegt, moet hij daarbij een of meer van de in de wet genoemde redenen vermelden. Doet hij dat niet? Dan is de opzegging nietig.
Na een opzegging door de verpachter heeft de pachter zes weken om zich daartegen te verzetten. Hij moet daarvoor dan wel redenen opgeven. De pachtovereenkomst blijft dan van kracht tot de rechter definitief heeft beslist over de einddatum.
Wordt er helemaal niet opgezegd? Dan wordt de overeenkomst automatisch met zes of twaalf jaar verlengd.
Juridisch advies over pachtrecht
Bent u pachter of verpachter? Of staat u op het punt een pachtovereenkomst te sluiten? Dan is het van belang dat u goed zich goed laat voorlichten over uw rechten en plichten voordat u de pachtovereenkomst sluit, verlengt of juist beëindigt. Zoals gezegd is het pachtrecht ingewikkeld. Een vergissing is snel gemaakt, met alle gevolgen van dien.
U kunt bij Schenkeveld Advocaten terecht voor advies over:
- pachtovereenkomsten en pachtwijzigingsovereenkomsten
- verlengingsprocedures
- indeplaatsstelling
- voorkeursrecht van de pachter en het pachtersvoordeel
- de beëindiging van pachtovereenkomsten
- verpachting binnen een maatschap
- verpachting door een niet eigenaar
- procedures bij Grond- en pachtkamers
Advocaten pachtrecht met Noord-Hollandse nuchterheid
Met Schenkeveld Advocaten hebt u pachtexperts aan uw zijde die altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen in wet, rechtspraak en praktijk. Zoekt u een advocaat die het boerenbedrijf werkelijk doorgrondt? Die weet waar u tegenaan loopt als agrarische pachter of verpachter? Dan kunt u voor helder juridisch advies op maat rekenen op de Noord-Hollandse nuchterheid van Schenkeveld Advocaten.
Vragen?
Heeft u een vraag over pacht? Onze pachtexperts hebben het antwoord. Neem dus gerust vrijblijvend contact met ons op. Dat kan door te bellen met 072 514 46 66. U kunt ook het contactformulier invullen.
De meest gestelde vragen
Wanneer is een pachtovereenkomst ‘geliberaliseerd’?
Van geliberaliseerde pacht is sprake bij losse landbouwgrond die voor een duur van zes jaar of korter wordt verpacht. Voor deze vorm van pacht gelden minder wettelijke beschermingsregels dan voor reguliere pacht. De overeenkomst moet wel voldoen aan de wettelijke vereisten en ter goedkeuring worden voorgelegd aan de Grondkamer.
Hoe zegt u een pachtovereenkomst rechtsgeldig op als verpachter of pachter?
De wijze van opzegging hangt af van het type pachtovereenkomst. Voor reguliere pacht gelden wettelijke opzegtermijnen en formele eisen. In veel gevallen is goedkeuring door de rechter noodzakelijk als de pachter niet instemt met de beëindiging. Een onjuiste opzegging kan ertoe leiden dat de pacht doorloopt.
Mag u pacht overdragen aan mijn zoon of dochter?
In bepaalde gevallen kan een pachter verzoeken om indeplaatsstelling van een zoon, dochter of andere opvolger die het landbouwbedrijf voortzet. Hiervoor is meestal toestemming van de rechter vereist. De rechter beoordeelt onder meer of de opvolger voldoende waarborgen biedt voor een behoorlijke bedrijfsvoering.
Wat is het verschil tussen pacht en huur van landbouwgrond?
Pacht is een bijzondere wettelijke regeling voor het gebruik van landbouwgrond ten behoeve van een agrarisch bedrijf. Pacht biedt de gebruiker doorgaans meer wettelijke bescherming dan huur. Wanneer grond bedrijfsmatig agrarisch wordt gebruikt, kwalificeert de overeenkomst vaak als pacht, ongeacht de benaming die partijen eraan geven.
Gerelateerde artikelen
-
Gemeente mag grondverkoop niet toeschrijven naar gewenste koper
Lees volledige bericht: Gemeente mag grondverkoop niet toeschrijven naar gewenste koperInleiding De gemeente Dronten wil een perceel grond verkopen van 9.000 m² voor het uitbreiden van de vestiging van arbeidsmigranten, aan de volgens haar enige serieuze gegadigde. Door de verkoop voldoet de gemeente ook aan een ander beleidsdoel, namelijk het verminderen van studentenhuisvesting in Dronten-Noord. De beoogde koper is eigenaar van zeventien studentenwoningen. In ruil…
-
Medische omstandigheden leggen gewicht in de schaal bij handhaving
Lees volledige bericht: Medische omstandigheden leggen gewicht in de schaal bij handhavingDe tussenuitspraak die de Afdeling vandaag heeft gedaan, is interessant. Zonder vergunning zijn drie balkons gemaakt aan een woning in Den Haag. De eerder daarvoor aangevraagde vergunning is onherroepelijk geweigerd. Het college van de gemeente Den Haag besluit vervolgens om daartegen handhavend op te treden. In beroep bij de rechtbank Den Haag blijft de beslissing…
-
Kansspel alert
Lees volledige bericht: Kansspel alertOp 3 juli 2026 oordeelde de Hoge Raad dat de overeenkomsten van spelers met uitbaters van illegale gok/kansspel websites niet nietig of vernietigbaar zijn (ECLI:NL:HR:026:1159). Er was discussie over de vraag of deze overeenkomsten nietig of vernietigbaar waren op basis van artikel 3:40 BW, omdat de overeenkomsten volgens sommigen in strijd waren met de goede…




